Go to ...

biznes-gospodarka.plportal.pl

Reklama

Upadłość konsumencka


Ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2014 poz. 1306) dokonano rewolucji w prawie upadłościowym.  Dotychczasowe przepisy o upadłości konsumenckiej były fikcją.

Z powszechnie dostępnych źródeł informacji wynika, że w ciągu kilkunastu lat od powstania ustawy, do czasu jej nowelizacji z instytucji ogłoszenia upadłości konsumenckiej, skorzystało nie wiele ponad 60 osób. Tak niski współczynnik wydawania przez sądy postanowień o ogłaszaniu upadłości konsumenckiej, wynikał z obowiązku poniesienia przez dłużnika wysokich kosztów postępowania sądowego, celu regulacji oraz rygorystycznego brzemienia przepisów.

Przypomnijmy, iż początkowo opłata sądowa za złożenie samego wniosku wynosiła 200 zł. Dodatkowo dłużnik musiał wykazać posiadanie funduszu pokrywającego koszty postępowania, które sięgały nawet do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Stosownie do art. 230 prawa upadłościowego i naprawczego na wspomniane koszty składały się głównie koszty ogłoszeń i obwieszczeń, wynagrodzenie syndyka oraz osób zatrudnionych przez syndyka, takich jak rzeczoznawcy majątkowi, a także koszty opłat sądowych przy ukończeniu postępowania upadłościowego.

Zasadniczym zaś celem postępowania upadłościowego przed nowelizacją było choćby częściowe zaspokojenie wierzycieli upadłego dłużnika. Judykatura stała w przekonaniu, że instytucja upadłości konsumenckiej nie może sprowadzać się jedynie do oddłużenia podmiotu. Jeżeli więc nie było możliwe osiągnięcie tego celu, czego dowodem był już brak środków na pokrycie kosztów sądowych, wniosek był oddalany.

Ówczesne przepisy umożliwiały także ogłoszenie upadłości przez Sąd wyłącznie w sytuacji, gdy niewypłacalność dłużnika powstała wskutek wyjątkowych i niezależnych okoliczności. Sąd rozpatrując wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie mógł brać pod uwagę istniejących po stronie dłużnika zasad słuszności czy humanitaryzmu. W fachowej literaturze oraz w orzecznictwie sądów przez pojęcie „wyjątkowych i niezależnych okoliczności”rozumiano okoliczności, na powstanie których dłużnik nie miał żadnego wpływu jak i te które nie były wynikiem jego niedbalstwa[1]. Jako przykłady wskazywano klęski żywiołowe (powodzie, trzęsienia ziemi), zdarzenia polityczne (embarga, wojna), albo wyjątkowe zdarzenia dotyczące dłużnika (np. ciężka, nieuleczalna choroba), które były nieprzewidywalne  i które bezpośrednio doprowadziły do niewypłacalności dłużnika.

Zaprezentowana regulacja blokowała sądom gospodarczym, nawet przy najlepszych chęciach możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku.

Dokonana w 2014 r. nowelizacja zmieniła zasadniczo cel opisywanej instytucji oraz przepisy jej dotyczące. Ustawodawca odformalizował postępowanie o ogłoszenie upadłości konsumenckiej oraz zmodyfikował ciężar ponoszenia kosztów postępowania sądowego.

Głównym założeniem, ustawodawcy stało się skonstruowanie przepisów w taki sposób, aby jak najwięcej obywateli mogło skorzystać z dobrodziejstwa instytucji ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Celem nowych przepisów miało być zatem przede wszystkim oddłużenie wnioskodawców, a nie jak dotychczas zaspokojenie wierzycieli. Regulacja miała być kierowalna do tych którzy wpadli w spiralę zadłużenia, ale nadzieje pokładali w niej również tzw. „frankowicze”.

Stąd aby sprostać oczekiwaniom społeczeństwa, radykalnej zmianie uległy podstawy ogłoszenia upadłości. Aktualnie jedyną przeszkodą ogłoszenia upadłości jest powstanie niewypłacalności lub istotnego jej zwiększenia z winy umyślnej konsumenta lub z powodu jego rażącego niedbalstwa. Wszelkie inne negatywne przesłanki mogące stanowić ustawową przyczynę oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości sąd może pominąć powołując się na względy słuszności lub względy humanitarne.

Zmianie uległa również regulacja dotyczącą opłaty sądowej od wniosku, która wynosi teraz 30 zł. Zmodyfikowano także zasady uiszczenia kosztów postępowania sądowego. Teraz w przypadku braku przez dłużnika wystarczających środków finansowych, koszty postępowania upadłościowego tymczasowo pokryje Skarb Państwa. Istotnym novum, mających zachęcić do skorzystania z instytucji oddłużenia było wprowadzenie przepisów chroniących upadłych przed bezdomnością. Przepis art. 49113 prawa upadłościowego, przewiduje przekazanie upadłemu z kwoty uzyskanej ze sprzedaży jego lokalu mieszanego albo domu jednorodzinnego, kwoty odpowiadającej przeciętnemu czynszowi najmu za okres od 12 do 24 miesięcy, gdy jest to konieczne do zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych oraz osób pozostających na jego utrzymaniu.

Dnia 1 stycznia 2016 r., weszły w życie kolejne zmiany w zakresie upadłości konsumenckiej, mające jeszcze bardziej odformalizować jej tryb oraz poszerzyć grono osób mogących z niej skorzystać. W zamiarze ułatwienia konsumentom sporządzania wniosków, ustawodawca wprowadził urzędowe formularze dostępne na stronie ministerstwa sprawiedliwości oraz w sądach. Dzięki ostatniej nowelizacji także, byli przedsiębiorcy i wspólnicy spółek osobowych, nie muszą już oczekiwać upływu 1 roku od dnia wykreślenia z rejestru, aby móc złożyć wniosek o oddłużenie.
Diametralna zmiana dotychczasowych przepisów w prawie upadłościowym przyczyniła się do znacznego wzrostu liczby upadłych. Z instytucji tej chętnie korzystają byli drobni przedsiębiorcy i „frankowicze” . Jednakże uznanie należy się nie tylko ustawodawcy, lecz także sądom gospodarczym, które bardzo liberalnie pochodzą do przyszłych upadłych konsumentów „dając im szanse na rozpoczęcie nowego życia”.

Autor: Iwona Dobkowska – radca prawny Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów Lech Obara i Współpracownicy

Artykuł dodał portal: www.gotowespolki.pl

Polub Plportal.pl:


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

77 − = 73

 

About zzz

Reklama

WSPARCIE: propublicobono-rp.org | ffon.pl