Go to ...

biznes-gospodarka.plportal.pl

Reklama

Praktyczny komentarz do Kodeksu podatkowego RB


kodeks
Komentarz praktyczny niektórych postanowień kodeksu podatkowego Republiki Białoruś w kontekście interesów polskich podmiotów gospodarczych.

Na treść kodeksu podatkowego Białorusi (dalej – Kodeks) składają się dwie części: część ogólna (weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.) oraz część szczególna (weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.).

Na część ogólną składają się przepisy regulujące ogólne kwestie podatkowe, w tym określające uczestników stosunków podatkowych, przedmiot opodatkowania, procedury prowadzenia kontroli podatkowej oraz tryb odwoławczy od decyzji organów podatkowych.

Na część szczególną składają się przepisy dotyczące konkretnych podatków oraz systemów podatkowych obowiązujących na Białorusi.


Na mocy przepisów Kodeksu podatkowego w brzmieniu od 1 stycznia 2011 roku białoruski podatnik uiszcza podatki republikańskie oraz lokalne.

Do podatków republikańskich art. 8 Kodeksu zalicza:

– podatek od wartości dodanej (NDS, czyli odpowiednik polskiego VAT-u),

– akcyzę,

– podatek od zysku (podatek dochodowy od osób prawnych),

– podatek dochodowy od podmiotów zagranicznych, nie wykonujących na Białorusi działalności gospodarczej w położonym tam zakładzie,

– podatek dochodowy od osób fizycznych,

– podatek od nieruchomości,

– podatek gruntowy,

– podatek ekologiczny,

– podatek od wydobycia zasobów naturalnych,

– opłaty za przejazd zagranicznych środków transportowych drogami Białorusi,

– opłata offshore

– opłata skarbowa,

– cła oraz inne opłaty celne.


Określone w art. 9 Kodeksu podatkowego podatki lokalne to:

– podatek od usług,

– podatek od posiadania psa,

– wpłata na rozwój terenów,

– opłata uzdrowiskowa,

– opłata od agentów skupu.

Do kodeksu został dodany art. 71-1, który dość szczegółowo określa zasady dokonywania kontroli podatkowej z wyjazdem urzędników do podatnika, co niewątpliwie służy interesom podatnika. Jednak należy zaznaczyć, że mimo to, że został określony maksymalny czas trwania kontroli skarbowej podatnika, dokonywanej bezpośrednio u podatnika, przepisy kodeksu nie określają częstotliwości przeprowadzania kontroli podatkowej konkretnego podatnika, co należy uznać za mankament Kodeksu.

W myśl art. 86 Kodeksu, podatnik może odwołać się od decyzji organu podatkowego zarówno do sądu jak i do nadrzędnego organu podatkowego. Przy czym odwołanie się do nadrzędnego urzędu skarbowego nie pozbawia podatnika prawa zaskarżenia decyzji urzędu do sądu, w terminie 1-go roku od dnia jej wydania.


Przepisy części szczególnej Kodeksu podatkowego.

Podatek od wartości dodanej (VAT)

Na mocy art. 92 Kodeksu w związku z art. 23 Kodeksu za zagraniczne osoby prawne, które dokonują sprzedaży towarów (robót, usług), praw majątkowych na terytorium Białorusi i które nie wykonują działalności gospodarczej na Białorusi poprzez położony tam zakład i w związku z tym nie mają identyfikacji podatkowej na Białorusi, podatek od wartości dodanej (VAT) nalicza i odprowadza do budżetu Białorusi białoruski podmiot gospodarczy kupujący towary (roboty, usługi) od zagranicznej osoby prawnej, który posiada białoruską identyfikację podatkową (agent podatkowy).

Te zagraniczne osoby prawne, które wykonują na terenie Białorusi roboty budowlane lub montażowe i posiadają białoruską identyfikację podatkową, uiszczają podatek od wartości dodanej (VAT) na Białorusi od czasu rozpoczęcia tej działalności gospodarczej.

Stawki podatku od wartości dodanej (VAT) są następujące:

0%  – w przypadku eksportu, w tym w przypadku wywozu towarów do krajów stanowiących Unię Celną (Rosja, Białoruś, Kazachstan),

10% – w przypadku wwozu na Białoruś lub sprzedaży towarów dla dzieci, w tym żywności, z listy zatwierdzonej przez Prezydenta,

20% – podstawowa stawka podatku.

Zgodnie z art. 108 Kodeksu za okres podatkowy uznaje się rok kalendarzowy, a za okres sprawozdawczy w zależności od uznania podatnika – miesiąc lub kwartał. Podatnik powinien złożyć deklarację podatkową w urzędzie skarbowym najpóźniej 20-go dnia miesiąca następnego po okresie sprawozdawczym, a zapłacić podatek najpóźniej 22-go dnia miesiąca następnego po okresie sprawozdawczym.

Na mocy art. 107 Kodeksu podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty należnego podatku o kwotę podatku naliczonego, czyli o kwotę podatku zapłaconego:

– na rzecz białoruskich rezydentów podatkowych tytułem nabycia od nich towarów (robót, usług),

– tytułem wwozu towarów na obszar celny Białorusi,

– tytułem nabycia towarów (robót, usług), praw majątkowych na terytorium Białorusi od podmiotów zagranicznych, które nie posiadają białoruskiego NIP-u.

W przypadku, gdy kwota podatku naliczonego (zapłaconego) jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Obniżenie kwoty podatku należnego za następne okresy, zwrot różnicy na rachunek bankowy podatnika następuje w trybie określonym w art. 60 Kodeksu.  W tym przypadku podatnik składa wniosek w urzędzie skarbowym, wnosząc o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłego należnego podatku. Urząd skarbowy podejmuje decyzję w terminie 5 dni od dnia otrzymania wniosku podatnika.  Jeżeli podatnik wnosi o zwrot nadpłaty, urząd skarbowy powinien zwrócić kwotę nadpłaty w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania wniosku, inaczej zapłaci odsetki w wysokości 1/360 stawki refinansowania Narodowego Banku Białorusi za każdy dzień zwłoki. W grudniu 2010 roku stawka refinansowania Narodowego Banku Białorusi wynosiła 10,5%.

Podatek akcyzowy

Wykaz towarów akcyzowych zawiera art. 111 Kodeksu, w którym są m. in. wyroby alkoholowe, piwo, papierosy, paliwo, gaz, oleje do silników samochodowych, samochody osobowe, busy.

Wysokość stawek akcyzowych określa załącznik nr 1 do Kodeksu.

Zwalnia się z podatku akcyzowego towary wyeksportowane z Białorusi, w tym do krajów Unii Celnej.

Zgodnie z art. 124 Kodeksu za okres podatkowy uznaje się miesiąc. Podatnik powinien złożyć deklarację podatkową w urzędzie skarbowym najpóźniej 20-go dnia miesiąca następnego po okresie sprawozdawczym, a wpłacić należny podatek najpóźniej 22-go dnia miesiąca następnego po okresie sprawozdawczym.

W przypadkach określonych w art. 123 Kodeksu podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty należnego podatku o kwotę podatku zapłaconego.

Podatek od zysku (podatek dochodowy od osób prawnych)

Stawka podatku od zysku na Białorusi wynosi:

18% – podstawowa stawka podatku

10% – od sprzedaży towarów wysokotechnologicznych i innowacyjnych własnej produkcji  z listy zatwierdzonej przez Radę Ministrów. Według tej stawki podatek opłacają także parki technologiczne, centra transferu technologii i rezydencji parków naukowo-technologicznych, oraz producenci optyki laserowej.

9% – (50% podstawowej stawki podatku) – od sprzedaży udziałów w kapitale zakładowym (akcji) w spółkach białoruskich.

12% – od dywidendy. W przypadku, gdy odbiorcą dywidend jest podmiot polski obowiązują przepisy Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z dnia 18 listopada 1992 r. (dalej – Umowa).

Na mocy art. 10 tej Umowy, dywidendy wypłacane przez spółkę mającą siedzibę na Białorusi osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce mogą być opodatkowane na Białorusi, lecz podatek ten nie może przekroczyć:

a) 10% kwoty dywidend brutto, jeżeli odbiorcą dywidend jest osoba do nich uprawniona, której udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendy wynosi powyżej 30%,

b) 15% kwoty dywidend brutto we wszystkich pozostałych przypadkach.

Wśród przypadków zwolnienia z podatku od zysku, określonych w art. 140 Kodeksu należy wyróżnić zwolnienie z opodatkowania zysku uzyskanego tytułem sprzedaży towarów (robót, usług) przez tzw. obiekty przydrożnego serwisu w okresie pięciu lat od dnia oddania do użytku tych obiektów (hotele, campingi, warsztaty i myjnie samochodowe, obiekty gastronomiczne i handlowe położone w pasie przydrożnym dróg republikańskich (pkt. 1.12).

W kontekście interesów polskich podmiotów gospodarczych wykonujących w ten czy inny sposób działalność gospodarczą na Białorusi na szczególną uwagę zasługuje art. 139 Kodeksu, który definiuje pojęcie zakładu w rozumieniu przepisów podatkowych.

Określenie „zakład” posiada znaczenie nie organizacyjno-prawne, lecz znaczenie kwalifikujące działalność wykonywaną na Białorusi przez firmę zagraniczną, z którym się wiąże powstanie dla organizacji zagranicznej obowiązku płacenia podatku od zysku. Inaczej mówiąc określenia „zakład” używa się wyłącznie w celu określenia statusu podatkowego firmy zagranicznej na Białorusi. Sam fakt zarejestrowania przedstawicielstwa osoby zagranicznej na terytorium Białorusi jeszcze nie tworzy „zakładu”, jak również brak przedstawicielstwa organizacji zagranicznej, zarejestrowanego na Białorusi nie ma znaczenia w kontekście powstania zakładu w rozumieniu przepisów podatkowych. W kontekście „zakładu” nie ma żadnego znaczenia forma reprezentacji podmiotu zagranicznego na Białorusi. Przede wszystkim ma znaczenie zakres wykonywanej działalności, gdyż tylko to przesądza o obowiązkach podatkowych osoby zagranicznej na Białorusi.

Ustęp 3 artykułu 139 stanowi, że jeśli organizacja zagraniczna wykonuje roboty i (lub) świadczy usługi na terytorium Republiki Białoruś, za zakład uznaje się miejsce wykonywania robót, świadczenia usług przez organizację zagraniczną pod warunkiem, że okres wykonywania tej działalności wynosi co najmniej 90 dni łącznie w ciągu roku kalendarzowego.

Art. 5 Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania określa „zakład”, jako stałą placówkę, przez którą osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw prowadzi całkowicie lub częściowo działalność gospodarczą w drugim Umawiającym się Państwie.

Zgodnie z ust. 2 art. 5 Umowy określenie “zakład” oznacza w szczególności:

a) miejsce zarządu,

b) filię,

c) biuro,

d) zakład fabryczny,

e) warsztat,

f) kopalnię, źródło ropy naftowej lub gazu, kamieniołom albo inne miejsce wydobywania zasobów  naturalnych.

g) magazyny udostępniane innym osobom,

h) pomieszczenia wykorzystywane do zbytu produkcji lub do przyjmowania albo wysyłki zamówień,

i) plac budowy, budowę, montaż lub instalację, jeżeli czas ich trwania przekracza 12 miesięcy.

Jednakże właściwe władze Umawiających się Państw mogą w szczególnych przypadkach, w drodze wzajemnej zgody,  nie uznawać za zakład takiej działalności również w przypadku, gdy czas trwania prac na placu budowy, na budowie, montażu i instalacji przekracza 12 miesięcy.

Jednak należy brać pod uwagę bez względu na powyższe postanowienia, że jeżeli jakakolwiek osoba działa na Białorusi w imieniu osoby mającej stałe miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce, to uważa się, że osoba ta posiada zakład na Białorusi, jeżeli:

a) osoba ta posiada pełnomocnictwo do zawierania na Białorusi umów w imieniu tej osoby w zakresie każdego rodzaju działalności, chyba że jej działalność ogranicza się tylko do zakupu dóbr i towarów dla tej osoby,

b) osoba nie posiada takiego pełnomocnictwa, lecz posiada na Białorusi zapasy dóbr i towarów, z których realizuje dostawy w imieniu wymienionej osoby (ustęp 4).

Wyjątek od tej zasady stanowi ustęp 5. art. 5. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w którego rozumieniu nie będzie się uważać, że osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce posiada zakład na Białorusi tylko z tego powodu, że wykonuje ona na Białorusi działalność przez maklera, generalnego przedstawiciela handlowego albo każdego innego niezależnego przedstawiciela, pod warunkiem, że te osoby działają w ramach swojej zwykłej działalności gospodarczej.

Należy również zdawać sobie sprawę z tego, że podatnikami tego podatku na Białorusi są nie tylko podmioty zagraniczne, których działalność gospodarcza tworzy tam zakład, ale również podmioty zagraniczne, które nie wykonują na Białorusi żadnej działalności gospodarczej tworzącej zakład, ale uzyskujące dochody ze źródeł w Republice Białoruś (art. 145 Kodeksu)

Przedmiot opodatkowania podatkiem od dochodów podmiotów zagranicznych nie wykonujących działalności gospodarczej na Białorusi poprzez zakład określa art. 146. Kodeksu, który przy tym wymienia kilkanaście rodzajów przedmiotów opodatkowania. Jednak w przypadku podmiotów polskich jeszcze należy się kierować przepisami Umowy, która ma pierwszeństwo przed przepisami krajowymi Białorusi i która wśród przedmiotów opodatkowania z listy określonej w art. 146 Kodeksu wymienia tylko dywidendy (art. 10 Umowy), odsetki (art. 11 Umowy), zyski ze sprzedaży majątku (art. 13 Umowy). Czyli wykaz przedmiotów opodatkowania z tego tytułu zdecydowanie krótszy ma Umowa. W związku z tym istotne znaczenie dla polskiego przedsiębiorcy ma art. 21 ust. 1 Umowy, na mocy którego części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania w Polsce, nie wymienione w innych artykułach Umowy, podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce.  

Wszystkie dochody wymienione w umowie podlegają opodatkowaniu według stawek określonych w Umowie, które są niższe od stawek określonych w Kodeksie.

Umowa określa następujące stawki podatku od dochodów podmiotów zagranicznych nie wykonujących działalności gospodarczej na Białorusi poprzez zakład:

1) od dywidend (art. 10 Umowy):

a) 10% kwoty dywidend brutto, jeżeli odbiorcą dywidend jest osoba do nich uprawniona, której udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendy wynosi powyżej 30%,

b) 15% kwoty dywidend brutto we wszystkich pozostałych przypadkach,

2) od odsetek (art. 11 Umowy): 10% kwoty odsetek brutto,

3) od zysku ze sprzedaży majątku art. 13 Umowy nie określa stawki podatku, czyli należy stosować stawkę określoną w ust. 1 art. 149 Kodeksu – 12%.

Należy zaznaczyć, że płatnikiem podatku od dochodów podmiotów zagranicznych nie wykonujących działalności gospodarczej na Białorusi poprzez zakład jest rezydent podatkowy Białorusi, czyli agent podatkowy. W rozumieniu art. 23 Kodeksu za agenta podatkowego uznaje się osobę prawną lub fizyczną, inny podmiot, który jest źródłem wypłaty dochodów na rzecz podmiotu zagranicznego i który powinien naliczyć i potrącić podatek oraz go zapłacić na rzecz fiskusa.

Podmiot polski nie wykonujący działalności gospodarczej na Białorusi poprzez zakład, ale uzyskujący tam dochód, celem zastosowania do jego dochodu przepisów Umowy powinien dostarczyć białoruskiemu agentowi podatkowemu certyfikat rezydencji – zaświadczenie o miejscu siedziby (zamieszkania) podatnika dla celów podatkowych wydane przez urząd podatkowy miejsca siedziby (zamieszkania) podatnika.

  

Podatek od nieruchomości

Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są budynki (art. 185 Kodeksu) posiadane przez osoby prawne, a w przypadku dysponowania budynkiem na podstawie umowy dzierżawy (leasingu) – przedsiębiorcy indywidualni (osoby fizyczne). Stawka podatku od nieruchomości wynosi 1 procent od bilansowej wartości nieruchomości według stanu z dnia 1 stycznia każdego roku (art. 187, 188 Kodeksu).

  

Podatek dochodowy od osób fizycznych („podochodny nalog”)

Artykuł 173 Kodeksu określa następujące stawki podatku dochodowego od osób fizycznych:

1) stawka podstawowa – 12 procent (podatek liniowy),

2) 9 procent od dochodów:

– pracowników podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w Parku Wysokich Technologii,

– osób fizycznych – rezydentów Parku Wysokich Technologii,

3) 15 procent od dochodów osób fizycznych – przedsiębiorców.

W przypadku osób mających miejsce zamieszkania w Polsce podejmujących pracę na terenie Białorusi należy również uwzględniać przepisy Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

W myśl art. 16 Umowy, wynagrodzenia dyrektorów i inne podobne należności, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce otrzymuje z tytułu członkostwa w zarządzie lub w innym analogicznym organie osoby prawnej mającej siedzibę na Białorusi, podlegają opodatkowaniu na Białorusi.

Polub Plportal.pl:

Tags: , ,


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

+ 58 = 61

 

About koscielniakk

Reklama

WSPARCIE: propublicobono-rp.org | ffon.pl