Go to ...

biznes-gospodarka.plportal.pl

Reklama

Co nowego w prawie autorskim?


Foto: serwisy.gazetaprawna.pl / shutterstock

Wprowadzone zmiany wynikają z dyrektyw Parlamentu Europejskiego i są elementem szerszego projektu ujednolicania zapisów prawnych obowiązujących na obszarze Unii Europejskiej.W środowisku prawniczym pier
wsza nowelizacja nazwana została „małą” i weszła w życie z dniem pierwszego sierpnia. W nowelizacji zajęto się określeniem długości majątkowych praw autorskich do utworów słowno-muzycznych, wydłużeniem okresu ochrony fonogramów i artystycznych wykonań na nich utrwalonych, zagwarantowaniem dodatkowego wynagrodzenia dla artystów wykonawców po upływie pięćdziesięciu lat od zbycia praw do utworów za jednorazową opłatą oraz możliwością wypowiedzenia umowy przeniesienia praw przez artystę, jeśli podmiot dysponujący tymi prawami nie umożliwia dostępu do nich na poziomie odpowiadającym popytowi.
Nowością jest przede wszystkim zdefiniowanie utworu słowno-muzycznego. Z takim mamy do czynienia, jeżeli oba składniki utworu, a więc tekst oraz muzyka, powstały specjalnie do tegoż utworu. Obecnie utwór taki jest chroniony jeszcze siedemdziesiąt lat po śmierci ostatniego z autorów. Wydłużenie ochrony utworu z pięćdziesięciu do siedemdziesięciu lat ma na celu zapewnienie artystom dochodów również w podeszłym wieku, kiedy często wycofują się z życia artystycznego. Zapisem, który również jest nowością w naszym ustawodawstwie, jest możliwość wypowiedzenia umowy zbycia praw autorskich, jeśli ich autor uzna, że nie są wprowadzane do obrotu i upubliczniane w stopniu odpowiednim do potrzeb rynku.
Wypowiedzenie takie jest skuteczne dopiero po roku od przedłożenia odpowiedniego dokumentu i traci ważność, jeżeli obecny ich właściciel rozpocznie ich upublicznianie w sposób zgodny z oczekiwaniami autora. Skoro była „mała” nowelizacja, przyszedł czas również na „dużą”. Została ona uchwalona dziesiątego lipca, po czym czekała na podpis prezydenta do października. Niektóre jej zapisy wejdą w życie po miesiącu od złożenia prezydenckiego podpisu, część zaś zacznie obowiązywać z nowym rokiem. Nowelizacja ta uszczegóławia pojęcie tak zwanego dozwolonego użytku publicznego, wprowadza wynagrodzenie za wypożyczenia biblioteczne, normalizuje użycie osieroconych utworów, jak również umożliwia korzystanie z utworów niedostępnych w obrocie handlowym i znajdujących się w domenie publicznej.
Zagadnienie dozwolonego użytku publicznego wiąże się z możliwością korzystania z cudzej twórczości bez zgody i wiedzy autora, jeśli związane jest to na przykład z cytowaniem w procesie nauczania lub informowania. Częścią pojęcia użytku publicznego jest kwestia wyjątku edukacyjnego pozwalającego wyłącznie instytucjom oświatowym na bezlicencyjne oraz bezpłatne korzystanie z książek, filmów i tym podobnych w procesie nauczania. Autorzy słowa pisanego w języku polskim, jak również tłumacze, plastycy, fotografowie i wydawcy otrzymywać będą opłaty za wypożyczenia ich dzieł w bibliotekach publicznych. Organizacją tego procesu zajmą się zbiorowe struktury powołane na drodze przetargu. Pomysł na upowszechnienie osieroconych utworów wynika z często napotykaną trudnością przy próbie kontaktu z osobą uprawnioną do jego praw.
Utwory niedostępne w obrocie handlowym, to wszelkie publikacje sprzed 1999 roku, takie jak czasopisma i periodyki, których próżno szukać w sprzedaży. Na podstawie zbiorów archiwalnych mają one być obecnie digitalizowane, co ułatwi dostęp do nich. Zmiany w naszym prawie autorskim mają na celu zapewnienie lepszej pozycji autorom. Założenie siedemdziesięciu lat ochrony praw skutecznie gwarantuje, że autor będzie otrzymywał wynagrodzenie za nie przez całe życie. Z drugiej strony, ustawodawca otwiera furtkę do korzystania z szerokiego wachlarza dzieł w procesie nauczania, czyli mamy jednak perspektywę na zetknięcie się z nimi, bez konieczności ich nabycia lub wypożyczenia.

Zbigniew Wolski

Polub Plportal.pl:


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

+ 51 = 57

 

About jarzebskia

Reklama

WSPARCIE: propublicobono-rp.org | ffon.pl